Μπορεί οι προσλήψεις στο ΕΣΥ να συνεχίζονται, ωστόσο ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων στις δημόσιες δομές υγείας εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την περίοδο της πανδημίας. Τα στοιχεία που παρουσιάζουν οι εργαζόμενοι αποτυπώνουν τις πιέσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα στις ΜΕΘ.
Γράφει η Αναστασία Καφετζή – Δημοσιογράφος Υγείας
Η στελέχωση παραμένει ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχολούν το δημόσιο σύστημα υγείας. Και μπορεί τα τελευταία χρόνια να έχουν ανακοινωθεί και υλοποιηθεί προσλήψεις, όμως η συνολική εικόνα του ανθρώπινου δυναμικού δεν ακολουθεί την ίδια ανοδική πορεία.
Τα δεδομένα που επικαλείται η Ομοσπονδία των εργαζομένων δείχνουν ότι η «δεξαμενή» προσωπικού έχει περιοριστεί σημαντικά σε σύγκριση με την περίοδο κατά την οποία το ΕΣΥ είχε ενισχυθεί λόγω των έκτακτων αναγκών της COVID-19.
Πάνω από 6.000 λιγότεροι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία
Στα νοσοκομεία καταγράφεται η πιο χαρακτηριστική μεταβολή.
Στην περίοδο της πανδημίας, όταν οι ανάγκες για νοσηλεία και ειδικά για βαριά περιστατικά είχαν αυξηθεί κατακόρυφα, το προσωπικό των νοσοκομείων είχε φτάσει τους 94.034 εργαζομένους.
Σήμερα, με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζουν οι εργαζόμενοι, ο αριθμός διαμορφώνεται περίπου στις 87.400.
Η διαφορά μεταφράζεται σε 6.634 εργαζομένους λιγότερους.
Η σύγκριση αυτή δεν σημαίνει ότι το ΕΣΥ έχει επιστρέψει στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από την πανδημία. Αποτυπώνει, ωστόσο, το πόσο διαφορετική είναι η εικόνα του ανθρώπινου δυναμικού σε σχέση με την περίοδο κατά την οποία το σύστημα είχε κινητοποιήσει σημαντικούς πρόσθετους πόρους για να ανταποκριθεί στην υγειονομική κρίση.
Τι δείχνει η συνολική εικόνα του υπουργείου Υγείας
Η μεταβολή γίνεται ακόμη πιο εμφανής όταν εξεταστούν συνολικά οι φορείς που εποπτεύονται από το υπουργείο Υγείας.
Κατά την περίοδο αναφοράς της πανδημίας καταγράφονταν 118.024 εργαζόμενοι. Από αυτούς, 75.991 ανήκαν στο τακτικό προσωπικό και 42.033 στο μη τακτικό.
Στα πιο πρόσφατα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, το σύνολο ανέρχεται σε 111.243 εργαζομένους.
Πρόκειται για διαφορά 6.781 ατόμων.
Για τους εργαζόμενους, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο πόσοι διορισμοί πραγματοποιούνται κάθε χρόνο. Η πραγματική μεταβολή του προσωπικού εξαρτάται από το κατά πόσο οι νέες προσλήψεις μπορούν να αντισταθμίσουν τις συνταξιοδοτήσεις, τις παραιτήσεις και τις υπόλοιπες αποχωρήσεις.
Αυτό είναι, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, το σημείο στο οποίο εξακολουθεί να εντοπίζεται το πρόβλημα.
Κέντρα Υγείας: Πιέσεις στη στελέχωση και στον εξοπλισμό
Η εικόνα δεν περιορίζεται στα νοσοκομεία.
Στα Κέντρα Υγείας το ανθρώπινο δυναμικό υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 12.260 άτομα. Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται περίπου 4.040 γιατροί, 4.820 εργαζόμενοι στον νοσηλευτικό κλάδο και 3.400 άτομα που ανήκουν στο λοιπό προσωπικό.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι οι δυσκολίες είναι εντονότερες σε δομές που βρίσκονται μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η στελέχωση αυτών των μονάδων αποτελεί διαχρονικά δύσκολη εξίσωση, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να περιορίζεται η δυνατότητα παροχής υπηρεσιών που υπό διαφορετικές συνθήκες θα μπορούσαν να πραγματοποιούνται σε επίπεδο πρωτοβάθμιας φροντίδας.
Στο ίδιο πλαίσιο τίθεται και το ζήτημα της αξιοποίησης του ιατρικού εξοπλισμού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των εργαζομένων, στα Κέντρα Υγείας υπάρχουν 3.953 ιατρικά μηχανήματα, από τα οποία χρησιμοποιούνται περίπου τα 2.000.
Η Ομοσπονδία αποδίδει μεγάλο μέρος αυτής της εικόνας στην έλλειψη προσωπικού που απαιτείται για τη λειτουργία των μηχανημάτων.
Οι ΜΕΘ και το «κενό» των 400 κλινών
Ξεχωριστή περίπτωση αποτελούν οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Η πανδημία οδήγησε σε μεγάλη επέκταση της δυναμικότητας του ΕΣΥ. Από περίπου 450 κλίνες ΜΕΘ που λειτουργούσαν πριν από την υγειονομική κρίση, το σύστημα έφτασε να διαθέτει περίπου 1.250 κατά την περίοδο των μεγαλύτερων αναγκών.
Σήμερα ο αριθμός των λειτουργικών κλινών υπολογίζεται περίπου στις 850.
Η διαφορά από το επίπεδο της πανδημίας φτάνει έτσι περίπου τις 400 κλίνες.
Για να λειτουργήσει μια ΜΕΘ, όμως, δεν αρκεί η ύπαρξη της υποδομής. Απαιτείται εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό σε αριθμούς που να επιτρέπουν την ασφαλή λειτουργία της μονάδας σε 24ωρη βάση.
Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι οι ελλείψεις σε εντατικολόγους και νοσηλευτές αποτελούν βασικό λόγο για τον οποίο δεν μπορούν να διατηρηθούν σε λειτουργία όλες οι κλίνες που αναπτύχθηκαν κατά την πανδημία.
Το μεγάλο στοίχημα για το δημόσιο σύστημα υγείας
Τα στοιχεία επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ζήτημα που βρίσκεται διαρκώς στην ατζέντα της δημόσιας υγείας: όχι μόνο πόσους εργαζομένους προσλαμβάνει το ΕΣΥ, αλλά πόσους καταφέρνει τελικά να διατηρεί.
Η ενίσχυση του προσωπικού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από νέες προκηρύξεις. Συνδέεται άμεσα με τις αποχωρήσεις, την κατανομή των εργαζομένων στις διαφορετικές δομές και την ικανότητα του συστήματος να προσελκύει και να κρατά επαγγελματίες υγείας, ιδιαίτερα στις ειδικότητες και τις περιοχές όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες.
Για τους εργαζόμενους, το ζητούμενο είναι ένα σταθερά θετικό ισοζύγιο, ώστε οι νέες προσλήψεις να μην καλύπτουν απλώς τις απώλειες αλλά να οδηγούν σε πραγματική ενίσχυση του ΕΣΥ.
Σε διαφορετική περίπτωση, όπως προειδοποιούν, ακόμη και νέες υποδομές ή εξοπλισμός κινδυνεύουν να παραμένουν αναξιοποίητα, όταν δεν υπάρχει το απαιτούμενο ανθρώπινο δυναμικό για να τα υποστηρίξει.
