Γράφει η Αναστασία Καφετζή
Σε μια χώρα όπου ο ασθενής πολλές φορές ψάχνει για γιατρό σαν να ψάχνει σπάνιο είδος, όπου τα δημόσια νοσοκομεία λειτουργούν με προσωπικό στα όριά του και όπου οι εφημερίες έχουν μετατραπεί σε δοκιμασία αντοχής, η μεγάλη προτεραιότητα φαίνεται πως είναι άλλη: να βρεθεί ποιος γιατρός ξοδεύει περισσότερο.
Γιατί όταν ένα σύστημα έχει ελλείψεις, καθυστερήσεις και τρύπες παντού, η προφανής λύση είναι φυσικά να ανοίξει ένας ακόμη φάκελος ελέγχου. Αυτή τη φορά όχι για το πόσοι γιατροί λείπουν, αλλά για το πόσο κοστίζει ο καθένας.
Το νέο μοντέλο που εξετάζεται θέλει να παρακολουθεί πιο στενά τη χρήση υλικών, φαρμάκων και εξετάσεων, με το κόστος να αποδίδεται πλέον σε επίπεδο γιατρού. Έτσι, ο άνθρωπος που βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον ασθενή κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί περισσότερο ως «κωδικός δαπάνης» και λιγότερο ως ο επαγγελματίας που προσπαθεί να κρατήσει όρθιο ένα σύστημα που ήδη τρίζει.
Βεβαίως, ο έλεγχος των χρημάτων είναι απαραίτητος. Κανείς δεν υποστηρίζει ότι πρέπει να υπάρχει ασυδοσία ή σπατάλη. Όμως υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που ίσως ξεχνιέται: τα νοσοκομεία δεν είναι λογιστικά φύλλα. Είναι χώροι όπου μπαίνουν άνθρωποι με προβλήματα υγείας και απέναντί τους βρίσκονται γιατροί που συχνά καλούνται να κάνουν τη δουλειά δύο και τριών ανθρώπων.
Όταν μια κλινική έχει ελάχιστο προσωπικό, όταν οι βάρδιες τραβούν μέχρι εξάντλησης και όταν οι ίδιοι γιατροί καλύπτουν συνεχώς κενά, το ερώτημα δεν θα έπρεπε να είναι μόνο «πόσο κόστος δημιούργησαν». Θα έπρεπε κάποια στιγμή να τεθεί και το ερώτημα «πόσο βάρος σηκώνουν;».
Γιατί είναι εύκολο να ψάχνεις τον αριθμό πίσω από μια δαπάνη. Πιο δύσκολο είναι να κοιτάξεις την πραγματικότητα πίσω από αυτόν τον αριθμό.
Ο γιατρός που ζητά ένα υλικό, που παραγγέλνει μια εξέταση ή που επιλέγει μια θεραπεία δεν το κάνει από έναν άνετο γραφείο με άφθονο χρόνο και προσωπικό. Το κάνει μέσα σε ένα περιβάλλον πίεσης, με ελλείψεις και με την ευθύνη ενός ανθρώπου απέναντί του.
Ίσως λοιπόν πριν μπει «ταβάνι» στον γιατρό, θα έπρεπε να μπει ένα όριο στην υποστελέχωση. Πριν μετρήσουμε πόσο κοστίζει αυτός που κρατά το σύστημα όρθιο, μήπως πρέπει να μετρήσουμε πόσο κοστίζει ένα σύστημα που τον αφήνει να παλεύει μόνος του;
Γιατί στο τέλος, το μεγαλύτερο έξοδο για τη δημόσια υγεία δεν είναι πάντα αυτό που γράφεται σε έναν λογαριασμό. Είναι και αυτό που συμβαίνει όταν οι άνθρωποι που την υπηρετούν φτάνουν στα όριά τους.
