Σε νέα θεσμική βάση περνά το επάγγελμα του ψυχολόγου στην Ελλάδα μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Υγείας, το οποίο προβλέπει την ίδρυση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων, τη δημιουργία δύο εθνικών παρατηρητηρίων για την ψυχική υγεία και αλλαγές στο πλαίσιο άσκησης του νοσηλευτικού επαγγέλματος. Αντιδράσεις προκαλούν, ωστόσο, οι προβλέψεις για την οργάνωση των νοσηλευτών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Γράφει η Αναστασία Καφετζή – Δημοσιογράφος Υγείας
Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για τους ψυχολόγους και τους νοσηλευτές
Νέες ρυθμίσεις για την οργάνωση των επαγγελμάτων υγείας, την εποπτεία των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και τη λειτουργία του ΕΣΥ περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας που εγκρίθηκε από τη Βουλή το βράδυ της Πέμπτης.
Κεντρική παρέμβαση αποτελεί η δημιουργία του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων (Πα.Συ.Ψυ.), ο οποίος αποκτά τη μορφή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ). Παράλληλα, προβλέπεται η λειτουργία δύο νέων εθνικών παρατηρητηρίων, ενώ εισάγονται διατάξεις που αφορούν την εκπαίδευση, την επαγγελματική δραστηριότητα και την υπηρεσιακή οργάνωση των νοσηλευτών.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, οι νέες διατάξεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, στην προστασία των πολιτών και στη διαμόρφωση σαφέστερων κανόνων για τους επαγγελματίες του κλάδου.
Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων: Υποχρεωτική εγγραφή και ενιαίο μητρώο
Η σύσταση του Πα.Συ.Ψυ. αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που εισάγει ο νέος νόμος για τον κλάδο της ψυχολογίας.
Ο νέος φορέας θα συγκεντρώνει σε ενιαίο πλαίσιο τους ψυχολόγους που ασκούν νόμιμα το επάγγελμα, με την εγγραφή τους να προβλέπεται ως υποχρεωτική. Μέσω του μητρώου μελών θα υπάρχει οργανωμένη καταγραφή των επαγγελματιών, ενώ θεσπίζεται σύστημα εποπτείας της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.
Στις αρμοδιότητες του Συλλόγου περιλαμβάνονται επίσης:
- Η θέσπιση κανόνων δεοντολογίας: Προβλέπεται Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας για την άσκηση του επαγγέλματος.
- Ο πειθαρχικός έλεγχος: Συγκροτούνται πειθαρχικά συμβούλια δύο βαθμών για την εξέταση σχετικών υποθέσεων.
- Η συνεχιζόμενη εκπαίδευση: Ο φορέας θα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την επιμόρφωση των μελών του και θα εισηγείται τη δημιουργία επαγγελματικών ειδικοτήτων και προγραμμάτων μετεκπαίδευσης.
- Η συμμετοχή στη χάραξη πολιτικής: Εκπρόσωποι του κλάδου αποκτούν θέση στο Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ).
- Η αντιμετώπιση της αντιποίησης: Ο Σύλλογος θα έχει τη δυνατότητα να παρίσταται σε ποινικές δίκες που αφορούν την παράνομη άσκηση του επαγγέλματος.
Η νέα θεσμική δομή, σύμφωνα με το υπουργείο, αποσκοπεί στη διασφάλιση ενιαίων επαγγελματικών προτύπων και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τις υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης.
Τι ισχύει για τις άδειες των ψυχολόγων
Οι αλλαγές συνοδεύονται από μεταβατικές προβλέψεις για όσους ασκούν ήδη το επάγγελμα.
Οι υφιστάμενες άδειες και βεβαιώσεις άσκησης επαγγέλματος διατηρούν την ισχύ τους, χωρίς να απαιτείται επανέκδοση ή αντικατάστασή τους.
Επιπλέον, για τους επαγγελματίες που καταθέτουν εμπρόθεσμα αίτηση εγγραφής στον νέο Σύλλογο, προβλέπεται ότι η άδεια άσκησης επαγγέλματος δεν αναστέλλεται κατά το διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την έκδοση της σχετικής βεβαίωσης εγγραφής.
Δύο νέα παρατηρητήρια για την ψυχική υγεία
Σημαντικό μέρος των νέων ρυθμίσεων αφορά τη δημιουργία δύο εθνικών δομών, με επιστημονικό και γνωμοδοτικό ρόλο σε διαφορετικούς τομείς της ψυχικής υγείας.
Το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας θα ασχολείται με την επεξεργασία προτάσεων για την οργάνωση των σχετικών υπηρεσιών. Στο αντικείμενό του περιλαμβάνονται η διαμόρφωση κριτηρίων εκπαίδευσης, η εισήγηση προδιαγραφών ποιότητας και η συλλογή δεδομένων για τις ανάγκες του πληθυσμού.
Παράλληλα, θα καταγράφεται η γεωγραφική κατανομή των επαγγελματιών, ώστε να υπάρχει πληρέστερη εικόνα για την πρόσβαση των πολιτών σε υπηρεσίες ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής.
Το δεύτερο όργανο, το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχιατροδικαστικής, θα λειτουργεί ως επιστημονικός και συμβουλευτικός μηχανισμός του Υπουργείου Υγείας. Η δραστηριότητά του θα επικεντρώνεται στη φροντίδα των ασθενών που εμπίπτουν στο πεδίο της ψυχιατροδικαστικής, με συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών υγείας, των δικαστικών αρχών και των σωφρονιστικών δομών.
Νοσηλευτές ΕΣΥ: Οι νέες ρυθμίσεις και το σημείο τριβής
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει, παράλληλα, παρεμβάσεις για το νοσηλευτικό προσωπικό, με το Υπουργείο Υγείας να προβάλλει ως βασικό στόχο την αναβάθμιση του ρόλου των νοσηλευτών στο δημόσιο σύστημα υγείας.
Μία από τις βασικές προβλέψεις αφορά τη διαμόρφωση ενιαίου κλάδου νοσηλευτών του ΕΣΥ, στον οποίο προβλέπονται διακριτές κατηγορίες προσωπικού:
- ΠΕ Νοσηλευτικής ΕΣΥ.
- ΤΕ Νοσηλευτικής ΕΣΥ.
- ΔΕ Βοηθών Νοσηλευτών ΕΣΥ.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη διάταξη έχει προκαλέσει αντιδράσεις στον χώρο των νοσηλευτών. Οι ενστάσεις επικεντρώνονται στο κατά πόσο η ρύθμιση συνιστά πραγματικά τη δημιουργία ενιαίου και αυτοτελούς κλάδου για το νοσηλευτικό επάγγελμα.
Η διαφωνία αυτή αποτελεί ένα από τα σημεία που συνοδεύουν την εφαρμογή των νέων προβλέψεων, παρά τις διαβεβαιώσεις του υπουργείου για θεσμική αναγνώριση της συμβολής των νοσηλευτών στη λειτουργία του ΕΣΥ.
Εφημερεύων νοσηλευτής και ενίσχυση της κλινικής εκπαίδευσης
Στις υπόλοιπες αλλαγές για το νοσηλευτικό προσωπικό περιλαμβάνεται η θεσμοθέτηση του εφημερεύοντος νοσηλευτή στα νοσοκομεία, με αποστολή τον συντονισμό της νοσηλευτικής υπηρεσίας.
Ταυτόχρονα, διευρύνεται ο θεσμός του κλινικού εκπαιδευτή σε όλες τις δομές υγείας στις οποίες πραγματοποιείται κλινική εκπαίδευση.
Παρεμβάσεις προβλέπονται και για την αντιποίηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος, με αυστηρότερο πλαίσιο αντιμετώπισης των σχετικών παραβάσεων. Σύμφωνα με τις προβλέψεις που περιγράφονται στο νομοσχέδιο, οι ρυθμίσεις αυτές δεν καταλαμβάνουν τους βοηθούς νοσηλευτών.
Τι προβλέπεται για τα φάρμακα και τις τεχνολογίες υγείας
Πέρα από τις αλλαγές που αφορούν τους ψυχολόγους και τους νοσηλευτές, το νέο νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνει διατάξεις για την αξιολόγηση και την αποζημίωση των τεχνολογιών υγείας.
Η αναμόρφωση του συστήματος συνδέεται με την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2282, με στόχο την αξιολόγηση των τεχνολογιών υγείας βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων και τη βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών στις αναγκαίες θεραπείες.
Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται ρύθμιση που διευκολύνει τη διαδικασία για τη μετεγκατάσταση του αντικαρκινικού νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Θεαγένειο» σε νέες εγκαταστάσεις.
Αλλαγές προβλέπονται, επίσης, στο πλαίσιο στελέχωσης των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών, με ενίσχυση της παρουσίας ψυχολόγων και φυσικοθεραπευτών.
Οι βασικές αλλαγές με μια ματιά
Η ψήφιση του νομοσχεδίου φέρνει νέες προβλέψεις σε διαφορετικά πεδία της υγείας:
- Δημιουργείται ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων ως ΝΠΔΔ.
- Καθιερώνεται υποχρεωτική εγγραφή των ψυχολόγων στον νέο φορέα.
- Θεσπίζονται ενιαίο μητρώο, κώδικας δεοντολογίας και πειθαρχικός έλεγχος.
- Ιδρύονται δύο εθνικά παρατηρητήρια για την ψυχική υγεία και την ψυχιατροδικαστική.
- Εισάγονται ρυθμίσεις για την οργάνωση του νοσηλευτικού προσωπικού στο ΕΣΥ.
- Θεσμοθετείται ο εφημερεύων νοσηλευτής και ενισχύεται η κλινική εκπαίδευση.
- Αναθεωρείται το πλαίσιο αξιολόγησης των τεχνολογιών υγείας.
- Προωθούνται ρυθμίσεις για τη μετεγκατάσταση του «Θεαγενείου» και τη στελέχωση ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών.
Η εφαρμογή των νέων διατάξεων αναμένεται να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα οργανωθούν οι επαγγελματικοί φορείς, θα ασκείται η εποπτεία και θα λειτουργούν συγκεκριμένες υπηρεσίες υγείας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή του νέου πλαισίου για τους ψυχολόγους, αλλά και η εξέλιξη των αντιδράσεων γύρω από την οργάνωση του νοσηλευτικού κλάδου στο ΕΣΥ.
