Νέα μεγάλη μελέτη από τη Σουηδία αποκαλύπτει ότι τα άτομα με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο για κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές και άλλες ψυχικές νόσους ήδη δύο έως τρία χρόνια πριν από τη διάγνωση. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ψυχική υγεία πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας των συγκεκριμένων ασθενών.
Γράφει η Αναστασία Καφετζή – Δημοσιογράφος Υγείας
Η σχέση ανάμεσα στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου και την ψυχική υγεία φαίνεται πως είναι πολύ πιο σύνθετη και ξεκινά πολύ νωρίτερα από ό,τι εκτιμούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Σύμφωνα με νέα μελέτη που πρόκειται να δημοσιευθεί στο επιστημονικό περιοδικό Clinical Gastroenterology and Hepatology, οι ασθενείς εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης ψυχικών διαταραχών αρκετά χρόνια πριν τεθεί η διάγνωση της νόσου, ενώ η επιβάρυνση παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα και μετά.
Για τις ανάγκες της έρευνας, επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα σχεδόν 40.000 ατόμων που διαγνώστηκαν με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου στη Σουηδία από το 2007 έως το 2023. Τα ευρήματα συγκρίθηκαν με εκείνα περισσότερων από 180.000 ατόμων του γενικού πληθυσμού, αλλά και με περίπου 26.000 αδελφών των ασθενών που δεν έπασχαν από τη νόσο, ώστε να διερευνηθεί κατά πόσο η οικογενειακή προδιάθεση επηρεάζει τα αποτελέσματα.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η πιθανότητα εμφάνισης ψυχικής νόσου αρχίζει να αυξάνεται δύο έως τρία χρόνια πριν από τη διάγνωση, φτάνει στο υψηλότερο επίπεδο μέσα στους πρώτους έξι μήνες μετά την επιβεβαίωση της πάθησης και παραμένει αυξημένη για τουλάχιστον μία δεκαετία.
Το ενδιαφέρον των ερευνητών στράφηκε και στη σύγκριση με τα αδέλφια των ασθενών. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, ο αυξημένος κίνδυνος παρέμεινε εμφανής, γεγονός που υποδηλώνει ότι η σύνδεση μεταξύ των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου και των ψυχικών διαταραχών δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε κοινά γονίδια ή σε περιβαλλοντικές επιδράσεις των πρώτων χρόνων της ζωής.
Μεγαλύτερη συμβολή στην αύξηση του συνολικού κινδύνου είχαν η μείζων κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές και οι διαταραχές που σχετίζονται με την κατάχρηση ουσιών. Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χορήγηση αντικαταθλιπτικών και αγχολυτικών φαρμάκων αυξανόταν ήδη έναν χρόνο πριν από τη διάγνωση και παρέμενε σε υψηλά επίπεδα τουλάχιστον για τα επόμενα πέντε χρόνια.
Η εικόνα ήταν αντίστοιχη ανεξάρτητα από τη μορφή της νόσου, είτε επρόκειτο για νόσο του Crohn, είτε για ελκώδη κολίτιδα, είτε για μη κατηγοριοποιημένη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος απόλυτος κίνδυνος καταγράφηκε σε ασθενείς που εμφάνισαν τη νόσο στην παιδική ηλικία, καθώς και σε όσους διέθεταν οικογενειακό ιστορικό ψυχικών διαταραχών.
Οι συγγραφείς της μελέτης υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη για πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στη διαχείριση των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου. Όπως επισημαίνουν, ο συστηματικός έλεγχος για συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και άλλων ψυχικών διαταραχών θα πρέπει να ενταχθεί στην καθημερινή κλινική πρακτική, ώστε οι ασθενείς να λαμβάνουν έγκαιρα την απαραίτητη ψυχολογική και ψυχιατρική υποστήριξη, παράλληλα με τη θεραπεία της υποκείμενης νόσου.
