Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι παράγοντες που συνδέονται με τον τρόπο ζωής, το κοινωνικό περιβάλλον και τις καθημερινές συνθήκες μπορεί να επηρεάζουν την πιθανότητα εμφάνισης ασθενειών στον ίδιο βαθμό με την κληρονομικότητα.
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής Icahn στο Mount Sinai και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «The American Journal of Human Genetics», εξέτασε τον συνδυασμό γενετικών στοιχείων με πληροφορίες σχετικά με την καθημερινότητα και το κοινωνικό υπόβαθρο χιλιάδων ανθρώπων.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από το αμερικανικό ερευνητικό πρόγραμμα «All of Us», το οποίο συγκεντρώνει πληροφορίες υγείας από συμμετέχοντες σε εθνικό επίπεδο. Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν γενετικές αναλύσεις, ιατρικά αρχεία και απαντήσεις για παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και τις εμπειρίες των ανθρώπων.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκαν έξι σημαντικές παθήσεις: το άσθμα, η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, η στεφανιαία νόσος, τα αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, ο καρκίνος του μαστού και ο καρκίνος του προστάτη.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα μοντέλα πρόβλεψης που λάμβαναν υπόψη τόσο τη βιολογική προδιάθεση όσο και τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες μπορούσαν να εκτιμήσουν καλύτερα τον κίνδυνο εμφάνισης νόσων σε σχέση με τις προβλέψεις που βασίζονταν αποκλειστικά στο γενετικό προφίλ.
Για τις περισσότερες από τις ασθένειες που εξετάστηκαν, παράγοντες όπως οι συνήθειες υγείας, οι κοινωνικές σχέσεις και το περιβάλλον στο οποίο ζει ένα άτομο είχαν ιδιαίτερη βαρύτητα. Μεταξύ των στοιχείων που συνδέθηκαν με την υγεία εμφανίστηκαν και παράμετροι που συνήθως δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της ιατρικής αξιολόγησης, όπως το αίσθημα απομόνωσης και η μοναχικότητα.
Η επικεφαλής της μελέτης, Σαμίρα Ασγκάρι, από την Ιατρική Σχολή Icahn του Mount Sinai, υπογράμμισε ότι η γενετική αποτελεί μόνο ένα μέρος της εικόνας. Όπως ανέφερε, η κατανόηση της υγείας απαιτεί να εξετάζονται παράλληλα οι βιολογικοί παράγοντες αλλά και οι συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσεται και ζει κάθε άνθρωπος.
Οι επιστήμονες ωστόσο επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν πως ένας συγκεκριμένος κοινωνικός ή περιβαλλοντικός παράγοντας προκαλεί άμεσα μια ασθένεια. Επιπλέον, επειδή αρκετές πληροφορίες προήλθαν από ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο, δεν μπορεί να καθοριστεί με βεβαιότητα η χρονική σχέση ανάμεσα σε έναν παράγοντα και την εμφάνιση μιας νόσου.
Παρόλα αυτά, η έρευνα ανοίγει τον δρόμο για νέα μοντέλα αξιολόγησης του κινδύνου υγείας, τα οποία θα συνδυάζουν τη γενετική πληροφορία με στοιχεία από την πραγματική ζωή των ανθρώπων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη πρόληψη, στην πιο έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων και στη δημιουργία πιο στοχευμένων υπηρεσιών υγείας.
