Παγκόσμια Ημέρα Φυσικοθεραπείας 2026
Η φετινή 8η Σεπτεμβρίου εστιάζει στα καρδιαγγειακά νοσήματα και το εγκεφαλικό επεισόδιο – Πώς η συστηματική σωματική δραστηριότητα συμβάλλει στην πρόληψη και ποιος είναι ο ρόλος της φυσικοθεραπείας
Γράφει η Αναστασία Καφετζή – Δημοσιογράφος Υγείας
Η καθημερινή κίνηση μπορεί να αποτελέσει ένα από τα πιο απλά και ουσιαστικά βήματα για την προστασία της υγείας. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Φυσικοθεραπείας στις 8 Σεπτεμβρίου, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών αναδεικνύει τη σημασία της σωματικής δραστηριότητας στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων, αλλά και στη διαχείριση των συνεπειών ενός αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.
Το φετινό μήνυμα, «8 Σεπτεμβρίου, 8 λεπτά κίνηση. Ξεκίνησε σήμερα!», επιχειρεί να δώσει έμφαση σε μια απλή ιδέα: η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας δεν χρειάζεται να ξεκινήσει με μεγάλους στόχους. Ακόμη και μια μικρή καθημερινή αλλαγή μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής.
Η φετινή θεματική της Παγκόσμιας Ημέρας Φυσικοθεραπείας αφορά δύο σημαντικές αιτίες θανάτου και αναπηρίας παγκοσμίως: τα καρδιαγγειακά νοσήματα και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Καρδιαγγειακά νοσήματα: Ένα παγκόσμιο πρόβλημα υγείας
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Κάθε χρόνο περισσότεροι από 20,5 εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας τους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 30% των συνολικών θανάτων διεθνώς.
Ένα σημαντικό μέρος αυτών των θανάτων συνδέεται με την καρδιακή προσβολή και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης αντιμετώπισης των παραγόντων κινδύνου. Η τακτική σωματική δραστηριότητα, η ισορροπημένη διατροφή, η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ και οι προληπτικοί έλεγχοι αποτελούν βασικά στοιχεία μιας στρατηγικής προστασίας της καρδιαγγειακής υγείας.
Πώς βοηθά η κίνηση την καρδιά
Η άσκηση μπορεί να προσαρμοστεί στις δυνατότητες και στην κατάσταση υγείας κάθε ανθρώπου. Η αερόβια δραστηριότητα συμβάλλει στη βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας, ενώ η μυϊκή ενδυνάμωση βοηθά στη διατήρηση της δύναμης και της λειτουργικότητας.
Παράλληλα, ασκήσεις που ενισχύουν την ισορροπία και την ευλυγισία μπορούν να κάνουν τις καθημερινές μετακινήσεις πιο ασφαλείς.
Η φυσικοθεραπεία μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Μέσα από την αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης, των αναγκών και του ιστορικού κάθε ατόμου, ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να συμβάλει στον σχεδιασμό ενός κατάλληλου και ασφαλούς προγράμματος άσκησης.
Εγκεφαλικό επεισόδιο: Η πρόληψη περνά και από τη σωματική δραστηριότητα
Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου και αναπηρίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο πλαίσιο της φετινής εκστρατείας, ένας στους τέσσερις ανθρώπους αναμένεται να υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο κάποια στιγμή στη ζωή του.
Η αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου και η υιοθέτηση ενός πιο δραστήριου τρόπου ζωής μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου. Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί επομένως σημαντικό κομμάτι της πρόληψης, ιδιαίτερα όταν εντάσσεται σε ένα συνολικό πλαίσιο υγιεινών συνηθειών.
Η συστηματική άσκηση δεν σημαίνει απαραίτητα έντονη προπόνηση. Το περπάτημα, οι καθημερινές μετακινήσεις με τα πόδια, οι δραστηριότητες στο σπίτι ή ένα οργανωμένο πρόγραμμα άσκησης μπορούν να αυξήσουν τον συνολικό χρόνο που περνά κάποιος σε κίνηση.
Η φυσικοθεραπεία μετά το εγκεφαλικό
Η φυσικοθεραπεία έχει σημαντική θέση και στην περίοδο αποκατάστασης μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.
Πολλοί ασθενείς μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα στη βάδιση, στην ισορροπία, στην κινητικότητα ή στη μυϊκή λειτουργία. Οι δυσκολίες αυτές επηρεάζουν συχνά την καθημερινότητα και την ανεξαρτησία τους.
Η αποκατάσταση έχει ως στόχο να ενισχύσει όσο το δυνατόν περισσότερο τη λειτουργική ικανότητα του ανθρώπου και να τον βοηθήσει να επιστρέψει με μεγαλύτερη ασφάλεια στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόληψη των πτώσεων. Εκτιμάται ότι 73% των ανθρώπων που έχουν επιβιώσει από εγκεφαλικό επεισόδιο παρουσιάζουν πτώση μέσα στον πρώτο χρόνο. Η βελτίωση της ισορροπίας, της βάδισης και της κινητικότητας αποτελεί, επομένως, βασικό στόχο της αποκατάστασης.
Πόση άσκηση χρειάζεται;
Οι διεθνείς συστάσεις για τη σωματική δραστηριότητα προβλέπουν για τους ενήλικες 150 έως 300 λεπτά αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα, σε συνδυασμό με ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο ημέρες την εβδομάδα.
Για παιδιά και εφήβους, η σύσταση ανέρχεται σε τουλάχιστον 60 λεπτά σωματικής δραστηριότητας καθημερινά.
Ωστόσο, για έναν άνθρωπο που έχει συνηθίσει σε έναν καθιστικό τρόπο ζωής, η επίτευξη αυτών των επιπέδων μπορεί να μοιάζει δύσκολη. Η σταδιακή αύξηση της κίνησης είναι μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση.
Ακόμη και μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να προσθέσουν περισσότερη δραστηριότητα:
- περισσότερο περπάτημα,
- λιγότερες ώρες συνεχόμενου καθίσματος,
- τακτικά διαλείμματα από την καθιστική εργασία,
- συχνότερη χρήση σκάλας,
- δραστηριότητες που αυξάνουν τη φυσική κίνηση.
Η άσκηση πρέπει να προσαρμόζεται στον άνθρωπο
Δεν υπάρχει ένα πρόγραμμα άσκησης που να είναι κατάλληλο για όλους. Η ηλικία, η φυσική κατάσταση, το ιατρικό ιστορικό και τυχόν προβλήματα υγείας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πριν από την έναρξη ή την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας.
Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να αξιολογήσει τις δυνατότητες του ατόμου και να προσαρμόσει την άσκηση στις ανάγκες του, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν περιορισμοί στην κίνηση ή κάποιο πρόβλημα υγείας.
Ο ρόλος του δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση μετά την εμφάνιση μιας πάθησης. Η φυσικοθεραπεία μπορεί να ενταχθεί και στην πρόληψη, ενθαρρύνοντας την ασφαλή άσκηση και την υιοθέτηση πιο ενεργών συνηθειών.
Η καθιστική ζωή παραμένει σημαντική πρόκληση
Παρά τα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας, περίπου 31% των ενηλίκων παγκοσμίως δεν φτάνει τα συνιστώμενα επίπεδα άσκησης.
Η μειωμένη φυσική δραστηριότητα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος που αφορά τα Μη Μεταδοτικά Νοσήματα. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος, οι χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού και ο διαβήτης.
Το 2021, περίπου 18 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από Μη Μεταδοτικά Νοσήματα πριν από την ηλικία των 70 ετών.
Η πρόληψη δεν εξαρτάται από μία μόνο αλλαγή. Η καθημερινή κίνηση, η σωστή διατροφή, η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ και ο τακτικός έλεγχος της υγείας μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.
Οκτώ λεπτά για αρχή
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Φυσικοθεραπείας θέτει στο επίκεντρο μια απλή αλλά ουσιαστική υπενθύμιση: η σωματική δραστηριότητα μπορεί να ξεκινήσει από μικρά βήματα.
Τα οκτώ λεπτά κίνησης που προτείνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών δεν αποτελούν τον τελικό στόχο, αλλά μια αφετηρία για να μπει περισσότερη κίνηση στην καθημερινότητα.
Η προστασία της καρδιάς και του εγκεφάλου δεν είναι μια υπόθεση που αφορά μόνο μια συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Η ενεργός ζωή μπορεί να ξεκινήσει από νωρίς και να συνεχιστεί σε κάθε στάδιο της ζωής.
Και όταν ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, όπως ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, αλλάξει την καθημερινότητα ενός ανθρώπου, η φυσικοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της προσπάθειας για την επαναφορά της κινητικότητας, της λειτουργικότητας και της ανεξαρτησίας.
Γιατί τελικά, κάθε επιπλέον λεπτό κίνησης έχει σημασία.
PhysioActivo.gr
